Ертеде бір қаланың шетінде, үлкен бақтың ортасында ерекше бір дана қарт өмір сүріпті. Оның үйінің алдында үлкен, өте көне құмсағат тұратын. Ауылдың жастары оған жиі келіп, өмірлік ақыл-кеңес сұрайды екен.
Бірде қарттың алдына асығыс, мазасыз бір жігіт келеді. Ол өмірде көп нәрсеге үлгірмейтінін, үнемі шаршап жүретінін және істерінің алға баспайтынын айтып шағымданады.
— Ақсақал, мен күні-түні еңбек етемін, бірақ еш нәтиже жоқ. Күнім қалай өтіп кеткенін байқамай да қаламын. Маған табысқа жетудің, уақытты бағындырудың құпиясын айтыңызшы? — деп өтінеді жігіт.
Дана қарт үнсіз жымиып, әлгі үлкен құмсағатты төңкеріп қояды да:
— Сұрағыңа жауапты мына сағаттың құмы таусылғанда айтамын. Ал оған дейін мына шелекті ал да, бақтағы өзеннен су толтырып әкел. Бірақ бір шарт бар: шелектің түбінде кішкене тесік бар, сен суды төгіп алмай, тез арада жеткізуің керек, — дейді.
Жігіт шелекті ала салып, өзенге қарай жүгіреді. Суды толтырып алып, кері қарай асыға басады. Жолда ол бақтың ішіндегі әдемі гүлдерді, сайраған құстарды, тіпті өзіне амандасқан таныстарын да байқамайды. Оның бүкіл назары — шелектің түбінен сыздықтап ағып жатқан суда болады. Ол «су таусылып қалмасын» деген қорқынышпен аптыға жүгіріп, қарттың алдына суды аман-есен жеткізеді.
Шелекті жерге қойып, алқына дем алған жігіт:
— Қарт ата, тапсырманы орындадым. Судың көбін сақтап қалдым. Енді айтыңызшы, мен жолда не жоғалттым, не ұттым? — деп сұрайды.
Дана қарт құмсағаттың соңғы түйіршігі төмен құлағанда былай деп жауап беріпті:
— Сен жолда ештеңе ұтқан жоқсың, тек мақсатыңа жеттің. Бірақ сен жолда ең басты нәрсені жоғалттың — ол бүгінгі күннің сұлулығы. Сен суға алаңдап, бақтың жұпар иісін сезбедің, құстардың әнін естімедің, саған сәлем берген адамдарға жылылық танытпадың.
Жігіт таңырқап:
— Онда мен не істеуім керек еді? Су ағып кетсе, тапсырма орындалмас еді ғой? — дейді.
Қарт құмсағатты нұсқап:
— Өмір — мына құмсағат сияқты. Оның әрбір түйіршігі — сенің өткен әрбір секундтың. Оны кері қайтара алмайсың. Сенің қателігің — уақытты қалай үнемдеуді емес, оны қалай дұрыс өткізуді білмегеніңде. Сен жұмыс пен мақсаттың соңынан жүгіремін деп, өмірдің өзін ұмытып кеттің. Ісің өнімді болсын десең, әр іске жүрекпен қара, жүгірме, тек әр сәтті бағалап, жүйелі қимылда. Сонда ғана уақыт саған бағынады, — депті.
Жігіт сонда ғана уақытты үнемдеу деген — тек асығыс қимылдау емес, әр сәтті мағыналы, сапалы және айналаңа пайдалы етіп өткізу екенін түсініпті.
ғибрат: Өмірдегі ең үлкен қателік — «ертең үлгіремін» деп, бүгінгі күнді мәнсіз өткізу. Уақытты басқару — өмірді басқару. Әрбір істі сапалы, жүйелі және айналаға мейіріммен жасағанда ғана береке болады.