Қытай патшасынан сахабаларға қарсы көмек сұраған Иран патшасы және қытай патшасының жауабы
Қытай патшасынан сахабаларға қарсы көмек сұраған Иран патшасы және қытай патшасының жауабы
14 күн бұрын 4416

Қытай патшасының сахабалар жайында айтқандары Иран шахы Яздүжәрд қытай патшалығынан көмек сұрап хат жазады. Қытай патшасы Иран елшісіне:

– Билеушілердің жауға қарсы бір-біріне көмектесу керектігін жақсы білемін. Алайда сендерді елдеріңнен  қуып шығарғалы жүрген қауым жайында айтып бер маған. Олардың аз, ал өздеріңнің көп екендіктеріңді айттың мана. Меніңше, күш-қуаты аз әскердің сендер сияқты саны да, қуаты да мол елді жеңуі олардың қайырлы, ал сендердің жаман жолда екендіктеріңді көрсетеді, – дейді.

– Қалаған сұрағыңызды қоя беруіңізге болады, – деген елшіге патшаның алғашқы сауалы:

– Олар сөз берсе, берген сөздерінде тұра ма?

– Иә, – деп жауап берді елші.

– Соғыс бастамай тұрып, сендерге қандай ұсыныс жасайды?

– Үш нәрсенің бірін ғана таңдауымызды ұсынады:

  • біріншісі, олардың дінін қабылдауымыз керек. Егер осы айтқандарын орындасақ, олармен тең құқыққа ие болатынымызды айтады.
  • Екіншісі, бізді сыртқы дұшпандардан қорғағандары үшін жизия деп аталатын салық түрін төлеп тұруымызды сұрайды. Егер мұны да қабылдамасақ, соғысады, – деп ағынан жарылды елші.

– Қолбасшыларына қалай бағынады? – деді патша келесі сұраққа көшіп. Бұл сұраққа парсылардың елшісі:

– Бір жамағат өз дінбасыларына қалай мойынсұнатын болса, олар да дәл солай бағынады.

– Қандай нәрселерді адал қандай нәрселерді арам деп біледі екен?

– Нені адал нені арам санайтындықтарын айттым ғой.

– Өздеріне арам етілген нәрселерді адал немесе керісінше, өздеріне адал етілгендерді арам деп қабылдай ма?

– Жоқ, – деді елші.

Мәселенің байыбына көз жеткізген соң қытай патшасы:

– Адалды арам, арамды адал етпейінше, бұл халықты жеңу мүмкін емес, – деді.

Ақыры қытай патшасы мынадай бір хат жазып елшінің қолына тапсырды:

«Саған басы Мәруге жеткенде соңы әлі Қытайда жүретін қаптаған қалың қолды көмекке жібере аламын және мұны істеуге міндеттімін
деп білемін. Бірақ елшіңнің маған сыр-сипатын айтып берген бұл халық, егер тауды түбірімен жұлып алуды қаласа, олардың бұған күші жетеді. Олар дәл осы бағытынан таймайтын болса, бір-ақ соққымен менің өзімді жеңуі мүмкін. Олай болса, оларды риза қылып, бір келісімге кел. Олар саған тиіспейінше, сен өздігіңнен оларға соқтықпа». (Табәри, Тарих, 2/549).

"Сахабалар салған сара жол". ІІ том.

 

0 пікір