Қазақстанда мейрамхана мен дәмханаларда тапсырыс құнына қосымша 10-15 пайыз қызмет көрсету ақысы қосылып жатады.
Бірақ, тұтынушы бұл төлем туралы алдын ала хабардар болмаса, оның заңдылығына дау айтуға құқылы, – деп хабарлайды Aikyn.kz сайты.
Көпшілікке таныс жағдай: мейрамханаға келген адам 20 мың теңгеге тамаққа тапсырыс береді. Ал есеп айырысатын кезде шоттағы сома 22 мың теңге болып шығады. Қосымша 2 мың теңге қызмет көрсету ақысы ретінде есептелген.
Қазақстанның тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңнамасына сәйкес, келуші қызметтің бағасы мен төлем шарттары туралы толық әрі дұрыс ақпарат алуға құқылы. Егер мейрамхана қызмет көрсету ақысын бөлек алатын болса, бұл туралы тұтынушы тапсырыс бермей тұрып білуі керек. Мұндай мәлімет ас мәзірінде немесе келушіге алдын ала ұсынылатын өзге ақпаратта көрсетілуі мүмкін. Ал қызмет көрсету ақысы туралы ешқандай ескерту жасалмай, қосымша төлем тек шот әкелінген кезде белгілі болса, тұтынушы оның негізін түсіндіруді талап ете алады.
Дегенмен, Қазақстанда мейрамханалардың қызмет көрсету ақысын алуына жаппай тыйым салынбаған. Сондықтан мәзірде алдын ала көрсетілген төлем мен келушінің келісімінсіз кейін қосылған ақыны ажырата білу маңызды. Тағы бір мәселе – даяшыға берілетін шайпұл. Ол қызмет көрсету ақысымен бірдей емес. Шайпұлды беру немесе бермеу тұтынушының өз еркінде.
Егер мейрамхана әкімшілігі алдын ала келісілмеген қосымша төлемді алып тастаудан бас тартса, келуші жазбаша шағым түсіріп, тұтынушылардың құқықтарын қорғау органдарына жүгіне алады. Осылайша, мейрамхана шотындағы қосымша 10 пайыздың заңдылығы оның мөлшеріне ғана емес, келушіге төлем туралы қашан және қалай хабарланғанына да байланысты.
Қазақстанда дүкен сөресінде көрсетілген баға кассада қымбат болып шықса, тұтынушы тауарды бастапқы көрсетілген бағамен сатуды талап ете алады.
Сатушының «бағаны ауыстырып үлгермедік» деген түсіндірмесі тұтынушы құқығын шектеуге негіз бола алмайды.
Мұндай жағдай әсіресе супермаркеттерде кездеседі. Сатып алушы сөреде 1 500 теңге деп көрсетілген тауарды кассаға алып келгенде, оның бағасы 1 900 теңге болып шығады. Дүкен қызметкерлері мұны жеңілдіктің аяқталуымен немесе жаңа бағаның жүйеге енгізілуімен түсіндіруі мүмкін.
Қазақстанның Азаматтық кодексіне сәйкес, бөлшек саудада тауарды көпшілікке ұсыну белгілі бір жағдайларда жария оферта болып есептеледі. Сондықтан сауда орнында көрсетілген бағаның құқықтық маңызы бар.
Егер тауардың сөредегі бағасы мен кассадағы құны сәйкес келмесе, сатып алушы дүкен әкімшілігінен айырмашылықты түсіндіруді және көрсетілген бағамен сатуды талап ете алады. Ал тауардың ақысын төлеп қойған жағдайда, артық алынған соманы қайтару мәселесін көтеруге болады. Ол үшін кассалық түбіртекті сақтап, сөредегі бағаны суретке түсіріп алған жөн.
Дүкен мәселені шешуден бас тартса, тұтынушы Сауда және интеграция министрлігінің Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетіне немесе оның аумақтық департаменттеріне шағымдана алады. Бұл ретте баға белгісінің нақты қай тауарға қатысты екені маңызды. Егер сөредегі жазу басқа өнімге тиесілі болса немесе тауардың салмағы мен көлемі сәйкес келмесе, дау жеке қаралады. Сондықтан кассада төленетін сома сөреде көрсетілген бағадан өзгеше болса, сатып алушының айырмашылыққа қатысты түсініктеме талап етуге және өз құқығын қорғауға заңды негізі бар.
