2027 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда бала күтімі бойынша демалысқа шыққан әкелерге ай сайынғы мемлекеттік жәрдемақы төленбейді. Алайда ер адамдардың бала күтіміне байланысты демалысқа шығу құқығы сақталады. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев мәлімдеді.

Министрдің айтуынша, бала 1,5 жасқа толғанға дейін төленетін ай сайынғы жәрдемақының атауы мен мақсаты өзгереді. Енді ол аналар мен балаларды қолдауға арналған төлем ретінде қарастырылады.

«Ер адам декреттік демалысқа шығып, баласына күтім жасай алады, бірақ жәрдемақы алмайды. Төлемді тек анасы алады», – деді Асқарбек Ертаев ОКҚ брифингінде.

Егер әкесі бала күтіміне байланысты демалысқа шықса, анасы жұмысқа қайта шықса да, бала 1,5 жасқа толғанша әйел адам мемлекеттік жәрдемақы ала алады.

Төлемнің қайдан қаржыландырылатыны отбасының әл-ауқат санатына және ананың жұмыс істеген-істемегеніне байланысты болады:

▪️ А және В санатындағы отбасыларға — жәрдемақы Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорының (МӘСҚ) қаражаты есебінен төленеді.

▪️ С, D және Е санатындағы отбасыларға — бала туғанға дейін жұмыс істеген аналарға төлем МӘСҚ қаражаты есебінен беріледі.

▪️ С, D және Е санатындағы жұмыс істемеген аналарға — жәрдемақы республикалық бюджеттен төленеді.

Егер әкесі баланы жалғыз тәрбиелеп отырса, оған әлеуметтік төлем тағайындалады.

Қандай әйелдерге декреттік төлем берілмейді?

2027 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда бала күтіміне байланысты мемлекеттік төлемдерді тағайындау тәртібі өзгереді. Жұмыс істейтін әйелдер декреттік төлемдерді бұрынғыдай ала береді. Ал жұмыс істемейтін әйелдердің бір бөлігі бұл көмектен айырылуы мүмкін. Бұл туралы Құрылтай депутаты Ләззат Қожахмет мәлімдеді.

Жұмыс істейтін әйелдер төлемді ала береді

Депутаттың айтуынша, бала босанғанға дейін жұмыс істеп, өзі үшін әлеуметтік аударымдар жасалған әйелдерге төленетін декреттік төлемдерге отбасының табыс деңгейі әсер етпейді.

Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры жұмыс істеген кезеңдегі табысына қарай бала 1,5 жасқа толғанға дейін бұрынғы жалақысының 40%-ы мөлшерінде ай сайынғы төлем жасауды жалғастырады.

Жұмыс істемейтін әйелдерге қандай талап қойылады?

Үй шаруасымен айналысып, жұмыс істемеген әйелдер 2027 жылдан бастап бала күтіміне байланысты төлемді тек отбасы мұқтаж деп танылған жағдайда ғана ала алады.

Егер әйел еңбекке қабілетті болса, денсаулығында мәселе болмаса және отбасының табысы жеткілікті деп танылса, оған бұл төлем берілмеуі мүмкін.

Депутаттың мәліметінше, қазір Қазақстанда осы санаттарға жататын 11 мың әйел бала күтіміне байланысты төлем алып отыр. Жаңа тәртіп күшіне енгенде, олардың бір бөлігі мемлекеттік көмектен айырылуы ықтимал.

Ер адамдарға да өзгеріс бар

2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ер адамдар бала 1,5 жасқа толғанға дейін берілетін бала күтімі жөніндегі жәрдемақыны ала алмайды.

Бұған дейін Қазақстанда 2027 жылдан бастап бала тууға байланысты төлемдерді, асыраушысынан айырылу және мүгедектік бойынша жәрдемақыларды қоса алғанда, мемлекеттік төлемдердің 10 түріне мұқтаждық критерийлерін енгізу жоспарланғаны хабарланған болатын. Соған сәйкес, отбасының табысы жеткілікті болса, мемлекеттік көмек тағайындалмауы мүмкін.