|
Қытай пайдалы қазбаларды сақтаудың үш деңгейлі жүйесін енгізеді
|
Қытай билігі стратегиялық тұрғыдан аса маңызды минералдарды экспорттау, өндіру, қорлар мен шұғыл жұмылдырудың мемлекеттік жүйесін ресми түрде іске қосты. Бұл жайында islam.kz порталы The Chosunilbo ақпарат көзіне сілтеме жасай отырып мәлім етеді. Аталған елдің табиғи ресурстар министрлігі осыдан бірер күн бьұрын «Минералдық ресурстар туралы заңды іске асыру регламенттері» күшіне енетінін жариялады. Өткен жылдың шілде айында қайта қаралған минералдық ресурстар туралы заң талаптарының орындалуын сипаттайтын жарлығы іспетті осы ережелердің күшіне енуімен бірге Қытайдың «бір заң және бір регламент» жаңа пайдалы қазбаларды басқару жүйесі пайда болды. Бұл тараптағы ережелер Америка құрама штаттары мен Қытай халық республикасы арасындағы ұзақ мерзімді бәсекелестік аясында Қытайдағы аса маңызды пайдалы қазбаларды басқарудағы экспорттық бақылаудан ішкі өндірісті және қорларды күшейтуге көшкенін көрсетеді. Өткен жылы қайта қаралған заң бойынша «пайдалы қазбалар қорларының стратегиялық жүйесін құру» қағидаты жаңа нормативтік актілер өнімді жинақтауды, өндірістік қуаттарды жинақтауды және кеніштерді жинақтауды қамтитын «үш деңгейлі жинақтау жүйесін» айқындайды. Өнiмнiң жинақталуы пайдалы қазбаларды нақты өндiрудi алдын ала қамтамасыз етудi, өндiрiстiк қуаттардың жинақталуын - төтенше жағдайларда өндiрiстi масштабтау үшiн қуат мен корпоративтiк мүмкiндiктердi қолдауды көздейдi, ал кенiштердiң жинақталуы - «in-situ қорлары» деп аталатын - iрi шахталар мен кен орындарын оларды өндiрмей сақтауды қамтиды. Нормативтік актілер штатта бөлінген шахталарды кем дегенде бес жыл бойы игермей тұруды немесе басқа жобалар үшін пайдаланбауды ұйғарады. Қытай билігі пайдалы қазбалар қорларын дағдарыс болған жағдайда тікелей өндіруді, қайта өңдеуді, тасымалдауды және жабдықтауды, сондай-ақ, қорлар мен көлік құралдарын жинақтау жөніндегі реквизициялық объектілерді ұйымдастыруда пайдалана алады. Пайдалы қазбаларды жинақтау жөніндегі корпоративтік міндеттер де бизнесті бұрын мемлекетке бағдарланған жинақтау жүйесіне біріктіретін болады. Сарапшылар мұндай шараны Қытайдың барлық минералды ресурстар бойынша табиғатта сирек кездесетін металдар секторында әзірлеyген басқару моделін институциялық деңгейге көтереді, деп санайды. Ережеде, егер басқару стандарттары сақталса, табиғи қорықтардағы пайдалы қазбаларды стратегиялық мақсатта игеруге рұқсат берілетіні айтылған. Бұл талап өз кезегінде базалық геологиялық деректерді, пайдалы қазбаларды стратегиялық тұрғыдан барлауғы және қорғалатын аумақтардың белгілі бір шекаралары шегінде шектеулі деңгейде барлауға мен өндіруге мүмкіндік береді. Пайдалы қазбалардың қауiпсiздiгiне қатер төнген жағдайларда, тiптi, экологиялық тұрғыдан реттелетiн аймақтарда да құрылыс салуға мүмкiндiк беретiн қолайлы жағдай жасалады. Бұдан басқа, бес жылдан аз уақытқа өндіру құқығы берілмейді. Қытай билігі 2023 жылдан бастап галия, германия, графит, сүрме, вольфрам, т.б. табиғатта сирек кездесетін минералдар экспортына қатысты бақылауды күшейткен болатын. Осындай шаралар арқылы қытай үкіметі кәсіпорындармен және логгистикамен байланысты отандық кеніштер мен ресурстарды тікелей басқару мүмкіндігіне ие болды. Қытай билігінің бұл қадамы өз кезегінде аса маңызды минералдарға зәру шетелдік компаниялардың ресурстарды сатып алуына белгілі бір шектеу қойған еді.