•  миллиондаған юань тұратын Hermes сөмкелерін,
• Rolls-Royce пен Ferrari толы гараждарды,
• жеке ұшақтардағы (private jet) өмір салтын,
• сауда орталығындай зәулім пәтерлерді

түсіріп келген блогерлер Douyin, Weibo және Xiaohongshu желілерінен жаппай жоғала бастады.
Әрі бұл өте жылдам жүзеге асырылды.
Ең танымалдардың бірі — «қытайлық Ким Кардашьян» атанған Ван Хунцюаньсин (4 миллионнан астам оқырман). Бір күнде оның аккаунттары жоқ болып шықты.
Бір аптаның ішінде Douyin мыңдаған контентті өшіріп, 4701 «luxury» аккаунтты жауып тастады. Xiaohongshu желісі де жүздеген профильді бұғаттады.
Мұның бәрі Қытай қоғамына бағытталған өте нақты 反对拜金主义 — *«ақшаға табынумен күрес»* сигналымен қатар жүріп жатыр. Мемлекет бұдан былай ел алдындағы астамшылық пен шектен тыс тұтынудың таңданыс нысанына айналуын қаламайды.
Неге?
Өйткені Қытай қазір қоғамға мүлдем басқа арманды ұсынып отыр.
Бұл «байып ал да, мақтан» емес, «еңбек ет және пайдалы бол» деген ұстаным.
Осы тұста қазіргі интернет әлемі үшін қиял-ғажайып сияқты көрінетін ережелер басталады. Қытай билігі медицина, заң, қаржы, білім сияқты «салмақты тақырыптарды» талқылайтын блогерлерге өз біліктілігін растауды (диплом, лицензия немесе кәсіби сертификат) міндеттеді.
Әйтпесе контент жойылып, аккаунт бұғатталуы мүмкін. Douyin, Weibo және Bilibili платформалары авторлардың құжаттарын (credentials) тексеруге міндетті.
Яғни, енді кез келген блогер камераны қосып алып:

1.  «депрессияны қалай емдеу керек»,
2.  «ақшаны қайда салу керек»,
3.  «қалай соттасу керек»,
4.  «баланы қалай тәрбиелеу керек»

деп, қолында расталған сараптамасы (экспертизасы) болмаса, ақыл айта алмайды.
Батыс интернеті:

•  «23 жасыңда жұмыстан кет»,
•  «криптомиллионер бол»,
• «еш қиналмай, әдемі өмір сүр»

деген өмір салтын сатып жатқанда, Қытай тікелей мына құндылықтарды алға жылжытуда:
қарапайымдылық,

1. тәртіп, 
2. қажырлы еңбек,
3. инженерлік ойлау,
4.  білім,
5.  өндіріс,
6. елге пайда келтіру.

Бұл — нағыз қытайлық оқиға.
Өйткені Партия жастар арасында жұмыссыздық белең алып, баспана қымбаттап, бәсекелестік шегіне жеткенде, халықтың бір пәтердің бағасына тең сағат таққан блогерге сүйсіне қараудан қалатынын жақсы түсінеді. Сүйсінудің орнын ашу-ыза басады.
Білесіз бе, ең қызығы не?
Мен мұны қолдаймын.
Дұрыс құндылықтар идеологиясы — өте маңызды. Көптеген қытайлықтар да мұнымен келіседі.
Себебі әлеуметтік желілер өсіп келе жатқан ұрпақтың, жастардың ойлау жүйесі мен болашағын қалыптастырады.
Бәлкім, Қытай қазір әлемде бірінші болып қоғамдық құрметтің моделін қайта жүктеуге тырысып жатқан болар: құрмет тұтынушыға емес, жаратушыға, құрастырушыға көрсетілуі тиіс.
Бұл жай ғана блогерлерді бұғаттаудан әлдеқайда тереңірек дүние.
Ал сіз қалай ойлайсыз, бұл сау қоғамға бастайтын жол ма, әлде мемлекеттің жеке өмірге тым қатты араласуы ма?

Өмір Шыныбекұлының әлеуметтік желісіндегі парақшасынан