|
Түркия тұрғындарының қартаю процесіндегі қорқынышты статистика
|
Түркияның 81 провинциясының 58-і бірден «халқы өте қартайған» аумақ ретінде жіктеледі. Бұл жайында islam.kz порталы өз кезегінде аталған елдің отбасы және әлеуметтік қамсыздандыру министрі Мақынұр Өздемір Гёкташ ұсынған жаңа мәліметтерге жөн сілтеген mk-turkey ақпарат көзіне сілтеме жасай отырып мәлім етеді. Бұл көрсеткiштер бала туудың төмендеуiне, жастардың кеш шаңырақ көтеруіне және қоғамның жалпы қартаюына байланысты күрт демографиялық өзгерiстi көрсетедi. 2007 жылдан бастап «халқы өте қартайған» провинциялар саны үш еседен астамға - 19-дан 59-ға дейін өсті және демографиялық кері үрдістерді ұлттық қауіпсіздік мәселесін күн тәртібіне шығарды. Егер 65 және одан жоғары жастағы тұрғындардың үлесі халықтың жалпы санының 10% -нан асатын болса, қала «халқы өте қартайғандар» санатына жатады. Түркияда туудың жиынтық коэффициенті 1,48-ге дейін төмендеді - халықтың қарапайым өсімін молайту деңгейінен 2,1-де айтарлықтай төмен. 2014 жылы тек солтүстік-батыс Едірне провинциясы ғана туу көрсеткіші 1,5 немесе одан төмен болды. 2024 жылға қарай мұндай провинциялар 55-ке жетті, оның ішінде Едірне де бар. Аталмыш министрліктің мәліметінше, он жылға жуық уақыт ішінде туу көрсеткіші өсу қарқынын сақтап қалған провинциялар саны 29-дан 10-ға дейін қысқарған. Осылай деген министр Біріккен Ұлттар Ұйымының демографиялық болжамдарына сілтеме жасап, қазіргі тенденциялар сақталған жағдайда Түркия халқы осы ғасырдың соңына таман күрт азаюы мүмкін екенін ескертті. «БҰҰ-ның жағымсыз сценариі бойынша Түркия халқы 2100 жылға қарай 25 миллион адамға дейін азаюы мүмкін», - деп мәлімдеді ол. Түрік статистикалық басқармасы (Turkstat) баяу өсу сценариі бойынша 54 миллион адамға дейін құлдырайды. Қазіргі уақытта ел халқының саны 85 миллионға жуық. Билік, сондай-ақ, бала туу көрсеткіші төмендеуінің негізгі факторлары ретінде жастардың кеш үйленетіндігімен және отау құрған соң көпке дейін перзент сүймейтіндігімен байланыстырады. Тұңғыш бала туған кездегі аналардың орташа жасы 2001 жылғы 25,8 жастан 2024 жылы 29,3 жасқа дейін, ал әкелердің орташа жасы 26 жастан 28 жасқа дейін өсті. "Үй шаруашылықтарының 57% -ның 18 жасқа дейінгі балалары жоқ", - деп атап өтті министр.