Қасиетті Режеп айы келді!
Қасиетті Режеп айы келді!
2 жыл бұрын 9654
Қ. Сабыржанұлы

Ертен қасиетті Режеп айы басталады. Қазіргі қазақ тілінде ол Ережеп деп те кездеседі. Әлемдегі барша мұсылмандар үшін Режеп айының орны бөлек. Өйткені ол Ислам дініндегі қатар келетін қасиетті үш айдың алғашқысы. Қалған екеуі Шағбан мен Рамазан деп аталады. Бұл айлар Жаратушы иенің пенделеріне ерекше рақымдылықпен қарауымен, аса мейірбандық танытуымен ерекшеленеді. Сондықтан әлем мұсылмандары бұл айларға аса құрметпен қарап, құлшылықтарына ден қояды.

Режеп, Шағбан, Рамазан айларының қасиеттілігі Құранда аталуымен анықталған. «Тәуба» сүресінің 36-аятында: «Расында көктер мен жерді жаратқалы Алланың Кітабындағы айлардың саны он екі. Бұлардың төртеуі құрметті айлар. Міне, осы берік дін» делінген.

Мұхаммед пайғамбарымыз (с.а.у.) қоштасу қажылығында: «Бір жылда он екі ай бар. Бұлардан төртеуі харам айлар, үшеуі қатар келген Зилқағда, Зүлхижжа және Мұхаррам, төртіншісі Режеп», – деп жеке-жеке атап көрсеткен (Имам Бұхари).

«Алла тағалам, бізді Режеп пен Шағбан айында берекеге кенелтіп, Рамазанға аман-есен жеткізе гөр» деген дұға да ардақты пайғамбарымыздың бұл айларға ерекше көңіл бөлгенін көрсетеді (Ахмад ибн Ханбал, Мүснәд, I/259).

«Ережеп – Алланың айы, Шағбан – менің айым, ал Рамазан – үмметімнің айы» деген хадисті естігенде, сахабалар бұл айдың неліктен Алланың айы деп аталу себебін сұрайды.

Сонда пайғамбарымыз (с.а.у.) былай деп түсіндірген: «Ережеп – Алланың күнәларды кешіретін айы. Алла Тағала үшін сүйікті ай. Бұл айда ұрыс-жанжал, қантөгіс тоқтатылған. Бұл айда пайғамбарлардың тәубелері қабыл болып, әулиелер дұшпандарынан қорғалған. Бір кісі Ережеп айын оразамен өткізсе, Алла тағаланың мынадай үш жақсылығына ие болады:

1. Өткен күнәларын кешіреді;

2. Қалған өмірінде түрлі теріс қылықтардан сақтайды;

3. Қиямет күні Алла тағала оның шөлін қандырады».

Әнас ибн Мәліктен (р.а.) риуаят етілген осы хадистің жалғасы былай өрбиді:

Осы мезет бір қарт кісі орнынан түрегеліп, өзінің Ережеп айында түгелдей ораза ұстауға шамасы келмейтіндігін мұңая жеткізгенде: «Ережеп айының басында, ортасында және соңында ауыз бекітсең, бұл айды түгелдей оразамен өткізгендей сауапқа кенелесің», – деген жауап естіп қуанады.

Тақуалыққа бір табан жақындау мақсатында бұл айда нәпіл ораза ұстау турасында мынандай деректер де кездеседі:

«Кімде-кім Ережеп айында біреудің мұқтаждығын өтесе, қиямет күні Алла Тағала оған Фирдаус жәннатынан көз жетер жеріне дейінгі арақашықтықта сарай тұрғызады. Қаперде ұстаңыздар, бұл айда Алла Тағаланың сый-құрметіне лайық болуды қаласаңыз, өзгеге сый-құрмет жасаңыздар» (Абдуллаһ ибн Зүбәйірден (р.а.)).

«Жәннатта бір өзен бар. Ол өзеннің аты – Ережеп. Сүттен ақ, балдан тәтті. Кімде-кім ережеп айында бір күн ораза тұтса, Алла Тағала ол кісіге сол өзеннен сусындауды нәсіп етеді» (Әнас ибн Мәліктен Мұса ибн Имран жеткізген).

Режеп айында қасиетті екі түн бар. Ол екі түн Рағайып және Миғраж деп аталады. Рағайып түні алғашқы аптаның жұмасына, ал Миғраж түні жиырма жетінші түнге сай келеді. Рағайып түнін «жақсылық пен игілікке толы әрі аса құнды, ерекше бағалауды қажет ететін түн» деп түсінеміз.

Негізі Режеп айы Ислам діні келмей тұрып та қасиетті деп есептелген. Ислам діні бұл айға деген құрметті тіптен күшейте түсті.

Құрандағы: «Олар сенен тыйым салынған айда соғысуға бола ма? – деп сұрайды. Сен оларға бұл айда соғысу – үлкен күнә, – де. Ал адамдарды құдай жолынан тайдыру, күпірлік келтіру, Мәсжид-әл-харамда (ғибадат етуге) мүмкіндік бермей, ол жерден адамдарды қуу – Құдай алдында таудай үлкен күнә. Бүлік жасау – кісі өлтіруден де ауыр қылмыс. Олар (мүшрік кәпірлер) сендерді діндеріңнен бездіргенше тоқтамай, сендермен күресе береді. Сендерден кімде-кім өз дінінен безіп, кәпір болып өлсе, оның істеген әрекеттері бұл дүниеде де, қияметте де түкке тұрмайды. Олардың орны – тозақ, онда олар мәңгі қалады» («Бақара», 2/217), – деген аят осыны аңғартуда.

Қасиетті үш айда жасалған жақсылықтар мен ғибадаттарға сауап еселеніп жазылады. Ғалымдардың айтуынша, жай кезде Құранның әрбір әрпі үшін он сауап жазылса, Режеп айында ол сауап жүзге, Шағбанда үш жүзге, ал Рамазан айында мыңға шығады. Жұма түндерінде мыңдап, ал Қадір түні отыз мыңға шығады. Осы тұрғыдан келгенде, сауапқа ынтық жандар үшін бұл айларды шүкіршілік, салауат айтып, жалбарына тілек тілеп, нәпіл құлшылықтармен тиімді өткізудің берері мол.

Режеп айының келуімен алдағы Рамазан айының да лебін сезе бастаймыз. Рамазан айына деген рухани дайындығымызды пысықтай түсуде алдыңғы бұл айлардың берері мол.

11 пікір
  • Бір кісі Ережеп айын оразамен өткізсе, Алла тағаланың мынадай үш жақсылығына ие болады дегенде бір ай бойы ораза ұстау керек пе немесе шамасы келгенше ұстай ма?
    2 жыл бұрын
    • Осы ай бойы ұстау міндетті емес. Басында, ортасындағ, соңында ұстасаңыз жеткілікті. Қаншай күн ұстау да өзіңізге байланысты. Оразаларыңыз қабыл болсын!
      2 жыл бұрын
      • Кешірім өтінемін сұрап мазаларыңызды алғаныма. Бүгін режеп екенін білмей қалдым, ертең немесе арғы күні ұстасам басында ұстаған болып есептеле ме? Рахмет!
        2 жыл бұрын
        • Болады
          2 жыл бұрын
          • Саламатсыз ба.бугин ораза устагам.бирак билместиктее саресин тан намазы шакырылганнан кеин иштим.оразам кабыл бола ма.жане ауыз ашар уакытын айтсаныз Алматы бойынша.
            2 жыл бұрын
  • Осындай малиметтерди алдын-ала жарияласаныздар нур устине нур болар еди!
    2 жыл бұрын
  • Ассалаумағалейкум, сайт қызметкерлері!
    «Ережеп – Алланың айы, Шағбан – менің айым, ал Рамазан – үмметімнің айы», деп басталатын хадистің қаншалықты әлсіз екенін айтып кетсеңіздер (тоқыма емеспе)? Имам Ерсін Әміре, ибн Хаджар Аль Асқалянидің кітабынан раджап айы жайындағы құлшылықтар жайлы айтқанда, бұл хадистің негізі жоқ екенін айтып кетті. мына ссылкада толық мәлімет: https://www.youtube.com/watch?v=FfyibyNgBS4
    2 жыл бұрын
    • Енді бұл хадис сахих деуге келмейді. Имам Ғазали өзінің кітаптарында осы және өзге де әлсіз хадистерді қолданған. Бірақ, бұл хадистерді сауапты амалдар жасауға қолдануға болады.
      2 жыл бұрын
      • Сахих емес екендігі белгілі болдығой, сұрайын дегенім амал жауға болатындай деңгейде әлсізбе? Болмаса ол сүннет емес, бидғат амалдарға айналып кетуі мүмкінғой. Имам Ғазалидің кітаптарыда имам Аль Ъирақидің сондағы хадистерге берген үкімдеріне қарап оқылады емеспе?
        2 жыл бұрын
  • Мұндай қосымша ғибаттарға құлшындырған хадистер сахих болмаған жағдайда, ғибадаттың түп негізі Исламда бар-жоғына қараған жөн болар. Дәл тарауих намазын жамағатпен оқу жақсы бидғат аталғаны секілді дінімізде негізінен бар болған нәпіл намаз, ораза, кешірім тілеу, қосымша сүрелер оқып жүру секілді қосымша амалдар жасауды да сол бидғаттың жақсысына жатқызған дұрысырақ. Бұл хадистер сахих болмағанымен, мұсылмандарға көп талпыныс-құлшыныс беріп жатқаны анық. Әрдайым нәпіл ғибадаттарын тұрақты жасап жүрмеген адамдар ең болмаса осы күндер мен түндерде қосымша ғибадат жасап жатса, артық сауап алып жатса бір ғанибет емес пе?! Сондықтан Аллаһ үшін ғибадат жасайын деген адамдарды керісінше артқа тартқанша, жоқтан бар деп осы күндері ғана болса да ғибадат жасауларына кедергі болмайық! Айналамызда қаншама күнәлі істер еш тоқтаусыз жасалып жатқанда соларға тыйым салуға тырыссақ бәрімізге дұрыс болар еді...
    8 ай бұрын
  • Дұрыс
    8 ай бұрын