Әлеуметтік желіде «смайлик» жіберу харам дейді. Осы қаншалықты рас?
Әлеуметтік желіде «смайлик» жіберу харам дейді. Осы қаншалықты рас?
4 жыл бұрын 9439

Әссәләмуғалейкум уә рахматуллаһи уа баракатуһ!

Вацап желісіндегі «смаиликтерді» қолдану харам ба? Естуім бойынша, ертең ақіретте Алла сол бейнелерді тірілт дейді екен. Сол үшін смайликтерді харам деп жүр. Менің ойымша, ол тірі жан емес. Оларға қалай дәлелмен түсіндірсем болады? Жəния.

Уағалейкум әссәләм уа рахматуллаһи уа баракатуһ!

Құрметті Жәния, Ислам ғалымдарының пайымдауынша, суреттегі жанды заттың тірі кезінде онсыз өмір сүре алмайтын бір ағзасын суреттен өшіріп тастаса, яки, суретті сол жерінен жыртып тастаса, ол сурет макрух болмайды[1].

Сондықтан да, Ханбали мәзхабының ғалымы Ибн Құдама (м.1146-1223 ж.) өзінің «әл-Муғни» атты фиқһ кітабында: «...бассыз құр денені немесе денесіз құр басты салған болса, яки, тірі заттың басын салып, қалған жеріне жансыз заттың бейнесін қойса, хадистегі тыйымның шеңберіне кірмейді», - деген[2]. Себебі, хадис кітаптарында Жебірейіл періште Пайғамбарымызға (с.а.у.) үйінің есігіндегі ер кісілер кескінделген мүсіннің (немесе суреттің) басын кесіп, ал, суреті бар пердені төсеніш пен жастық тысы етуін айтқан риуаят бар[3].

Ханафи ғалымдары арасынан, Мұхаммед ибн Хүсәмуддин әл-Құһустәни есімді ғұламаның (ө.м. 1555 ж.) «Құр бастың суреті – макрух емес» деген сөзі кітаптарда келтіріледі[4].

Сол себепті айтарымыз, әдепке теріс келмейтін смайликтерді жіберу – хадистегі тыйымның аясына кірмейді. Неге десеңіз, көбіне смайликтер денесіз келеді. 

Оның үстіне, Ханафи ғалымдары суреті бар заттарды қадірсіз жерлерде қолдануға рұқсат деген. Мысалы, төсеніш, жастық секілді[5]. Əлеуметтік желідегі смайликтердің ішкі эмоцияны білдіру құралы ретінде қолданылуында да қадірсіздіктің нышаны жатыр. Өйткені, ешкім өзінің қадір тұтқан адамының суретін смайлик ретінде қолданбасы анық. Ең дұрысы – Аллаға мәлім! 


[1] Ибн Ғабидин: Раддуль Мухтар – 2/418 бет; Ибн Құдама, «әл-Муғни»: Китабуль уәлима.
[2] Ибн Құдама, «әл-Муғни»: Китабуль уәлима.
[3] Тирмизи: Китабул Әдәб - №2806.
[4] Ибн Ғабидин: Раддуль Мухтар – 2/416 бет
[5] Раддуль Мухтар – 2/416, 419 бет;  Хашиятут Тахтауи әл Ханафи  – 360 бет

Абдусамат Қасым