Алып мүйізді сиырлар туралы не білеміз?
Алып мүйізді сиырлар туралы не білеміз?
2 жыл бұрын 3344

"Ватусси" деп аталатын бұл бұқаны ерекшелеп тұрған не екенін өздеріңіз де көріп тұрған шығарсыздар. Жануардың бұл түрі өзінің алып, ұзын мүйізімен ерекшеленеді. Мүйізінің ұзындығы бір ұшынан келесі бір ұшына дейін 2,4 метрге дейін жетеді.  

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

Ватусси деген атауды бұл жануарға Тутси (Руанда, Бурунди) тайпасы берген болатын. Ал, Нколе немесе Анколе тайпасы бұларды "Анколе" сиырлары деп атайды. Демек, арада "Анколе-ватусси" (ағылш. Watussi Bull) деген ортақ атау шығады.                 

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

 Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

Кейбір африкалық тайпалар бұл сиырларды қасиетті деп санайды. Сондықтан оны азық ретінде аз пайдаланады. Бірақ сүтін жалпы дүйім жұрт бірдей тұтынады. Тіпті сүтті көп тұтынатыны соншалық, бұзауларға жетпей қалатын кездер де болып тұрады.

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)   

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

Сонда бұл сиыр қай жерлерде мекендейді? деген заңды сұрақ тууы мүмкін. Бұл жануарлар Африка құрлығында, атап айтқанда Руанда, Кения, Уганда, Бурунди және т.б. елдерде үй жануарлары ретінде қолда өсіріледі. Бірақ, 1960 жылдары тамақты аз жейтіндіктен бе Америка, Украина елдері, сонымен қатар Қырымға да қоныс аударғанын ескерте кетейік.

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull) 

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

Үлкен ватуссилардың салмағы 400 келіден 750 келіге дейін жетеді. Ал, жаңа туылған бұзаулары 14-23 келі болады. 

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

 Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

Бұл сиырлардың ұзын мүйіздері термореттегіш қызметін де атқарады. Мүйізі қантамырлармен байланыс орнатады. Ыстық күндері ауа ағынының көмегімен салқындатылып отырады. Салқындатылған қан жүйеге қайта еніп, жануардың денесіндегі ыстықты басып отырады. 

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

Ватусси сиырлары шөлге де, азыққа төзімді болып келеді. Яғни, көп шөлдемейді, тамақты да аз жейді. 

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

Анколе-ватусси сиырлары қорғаныс мәселесінде аса ұқыпты десек болады. Әлді, күштілері бір шеңбер жасап, сол шеңбердің ортасына әлсіздерін орналастырады. 

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

Жоғарыда бұл жануар түрлері өздерінің алып мүйіздерімен ерекшеленеді дедік қой. Дегенмен де арасында рекордтық көрсеткіш көрсететіндері де бар. Мысалға, Лач (Lurch) деп аталатын бұқаның мүйізінің диаметрі 92,25 см-ге жетеді, ал салмағы 50 кг-ды құрайды. Аталған жануар осы мүйізінің арқасында Гиннес рекордтар кітабына еніп те үлгерген. 

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

 Міне, әлгінде сөз қылған Лач деген бұқа осы.

 

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

Бык ватусси или Анколе-ватуси (Ankole-Watusi) (англ. Watussi Bull)

Оңтүстік Суданды мекен ететін Динка тайпасының жерін ватусси сиырларының отаны ма деп қаласың. Бұл тайпаның негізгі шаруашылығы осы сиыр шаруашылығы. Айтпақшы, Динка тайпасының өзі 4 миллион адамнан тұрады. 

Мына қызықты қараңыз. Егер де бір жігіт үйленгісі келсе, онда өзіне тиесілі бір үйір сиырының бәрін болашақ жарының ата-анасына қалың мал ретінде беру керек. Қалың мал қымбат болғандықтан, ер балалар кішкентай кезінен сиырды өісіріп, көбейтумен айналысады. 

Тесная взаимосвязь Динком со скотом, может шокировать Европейского человека своими обычаями

Например, мальчики гордящееся своей рыжей шевелюрой, обязаны коровьей моче (со временем она придает волосам такой оттенок), которой они моют головуА чтобы облегчить процесс дойки коров, мальчики орально стимулируют половые органы коровы.

Проживают на территории Африки в Южном Судане

0 пікір